پرونده «جیمز بی‌دین»؛ چگونه امیرحسین موسوی به اعدام محکوم شد؟

امیرحسین موسوی، فعال شبکه‌های اجتماعی که با نام مستعار «جیمز بی‌دین» در ایکس (توییتر) فعالیت می‌کرد، به گفته وکیلش به اتهام «افساد فی‌الارض از طریق فعالیت مجازی در اکانت توییتری جیمز بی‌دین» به اعدام محکوم شده است. مقام‌های قوه قضائیه او را به «ارتباط اطلاعاتی با اسرائیل» و «فعالیت علیه امنیت ملی» متهم کرده‌اند، اتهاماتی که آقای موسوی رد کرده است. او گفته که اعترافات تلویزیونی‌اش «تحت فشار و تهدید» گرفته شده است. نزدیکانش می‌گویند فعالیتش در شبکه‌های اجتماعی «عمدتا بازتاب دادن صدای زندانیان سیاسی و خانواده‌های کشته‌شدگان اعتراضات» بوده است.

ثریا طالبی، مادر امیرحسین موسوی، به‌تازگی در مصاحبه‌ای با خبرگزاری امتداد گفته است که پسرش پس از حدود ۲۳ ماه بازداشت، از سوی شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب به ریاست قاضی صلواتی به اعدام محکوم شده است.

خانم طالبی به امتداد گفت: «فرزندم را تهدید می‌کردند که توییتر باید یک قربانی بدهد و چه کسی بهتر از تو.»

اسم حساب کاربری «جیمز بی‌دین» در ایکس، کنایه‌ای بود با استفاده از اسم «جیمز دین»، بازیگر سرشناس آمریکایی. امیرحسین موسوی با این حساب به‌صورت ناشناس در شبکه‌های اجتماعی فعالیت می‌کرد. این حساب با بیش از ۹۴ هزار دنبال‌کننده در ایکس، یکی از پرمخاطب‌ترین حساب‌های ایرانی به شمار می‌رفت.

پس از بازداشت، حساب‌های جیمز بی‌دین در ایکس و اینستاگرام تعلیق و از دسترس خارج شدند.

امیرحسین موسوی ۲۸ آذر ۱۴۰۳ در فرودگاه مهرآباد هنگامی که همراه همسرش، شبنم حسین‌زاده، قصد سفر به جزیره کیش را داشت، بازداشت شد.

رضا شفاخواه، وکیل آقای موسوی در تاریخ ۲۵ بهمن ۱۴۰۳ در حساب شخصی‌اش در ایکس نوشت که این فعال شبکه ایکس «از طریق ۶ماه نظارت مخفیانه بر روی اکانت جیمز بی‌دین شناسایی و بازداشت شده» است.

به گفتهٔ رضا شفاخواه، وکیل امیرحسین موسوی، نیروهای امنیتی خبر بازداشت موکلش را دو هفته پنهان نگه داشتند تا بتوانند گردانندگان دیگر حساب‌های ناشناس را هم بازداشت کنند.

• 

  آمریکا سه «عامل ایران» را در ارتباط با طرحی علیه یک پایگاه هوایی در بریتانیا متهم کرد
• 

  از آژانس مدلینگ تا خانه اپستین؛ روایت زنی که می‌گوید بارها مورد تجاوز قرار گرفت
• 

  طرح استیضاح پیت هگست در مجلس نمایندگان آمریکا ناکام ماند
• 

  تنش میان نتانیاهو و مخالفانش در جلسه سوگند پارلمان جدید اسرائیل

End of پربیننده‌ترین‌ها

ثریا طالبی، مادر امیرحسین موسوی، به امتداد گفت که ماموران هنگام بازداشت، پسرش را «مورد آزار و ضرب و شتم شدید» قرار دادند. او گفت: «تا چند روز از اینکه کجاست و چه اتفاقی برایش افتاده، بی‌خبر بودیم. در روزهای سرد زمستانی، اورژانس، کلانتری و همه‌جا دنبال امیرحسین گشتیم تا اینکه مطلع شدیم در بند ۲۰۹ زندان اوین است.»

ثریا طالبی توضیح داد بعد از اینکه مشخص شد امیرحسین موسوی بازداشت شده، فردی در تماس به آنها گفته که «کمی تحمل کنید، پسرتان چند روزی مهمان ماست، کاری نکرده و حتما به زودی آزادش می‌کنیم، فقط شما اطلاع‌رسانی نکنید و به جایی اطلاع ندهید.»

شبنم حسین‌زاده، همسر آقای موسوی حدود شش هفته پس از بازداشت به دلیل «بیماری شدید» با سپردن وثیقه، موقتا آزاد شد.

فعالیت در شبکه‌های اجتماعی

بر اساس روایت خانواده و نزدیکان امیرحسین موسوی، بخش مهمی از فعالیت او در شبکه‌های اجتماعی بازنشر مطالبی درباره زندانیان سیاسی، خانواده‌های کشته‌شدگان اعتراضات و افرادی بود که تلاش می‌کردند درباره وضعیت بستگان خود اطلاع‌رسانی کنند.

سعیده موسوی، خواهر آقای موسوی پس از صدور حکم اعدام گفت که برادرش از حضور در شبکه‌های اجتماعی برای رساندن صدای زندانیان سیاسی و کسانی که کمتر شنیده شده، استفاده می‌کرد.

اکانت جیمز بی‌دین مطالب خانواده‌های دادخواه را بازنشر می‌کرد و نام کشته‌شدگان را در نوشته‌های خود می‌آورد.

با این حال، به دلیل تعلیق حساب‌های منتسب به امیرحسین موسوی و نبود آرشیو کامل و مستقلی از فعالیت‌های آن‌ها، نمی‌توان درباره تمام محتوای منتشرشده یا میزان مخاطبان آن با قطعیت گفت.

در تاریخ ۱۴ مهر ۱۴۰۴، برنامه خبری بیست‌وسی صداوسیما ویدیوی اعترافات تلویزیونی امیرحسین موسوی را پخش کرد که در آن اظهاراتی درباره فعالیت‌های او در شبکه‌های اجتماعی و ارتباط ادعایی او با افرادی مرتبط با اسرائیل مطرح ‌شد.

در روایت رسانه‌های رسمی و نزدیک به حکومت ایران، آقای موسوی متهم شد که با ایجاد حساب‌های کاربری جعلی در ایکس (توییتر)، در جریان اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱ به «ایجاد نارضایتی و هماهنگی اعتراضات خیابانی کمک کرده» است.

در این گزارش، نام طرحی با عنوان «صد محله» مطرح شد. صداوسیما مدعی شد این طرح بخشی از «فعالیت شبکه‌ای بوده که هدف آن تأثیرگذاری بر اعتراضات و ایجاد ناآرامی» بوده است.

صداوسیما همچنین مدعی شد امیرحسین موسوی پس از اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» با افرادی در تماس بوده که به ادعای این رسانه، با «سرویس اطلاعاتی اسرائیل ارتباط داشته‌اند».

رسانه‌های نزدیک به حکومت ایران همچنین آقای موسوی را متهم کردند که «اطلاعاتی درباره محل استقرار سامانه‌های پدافند هوایی، تأسیسات نظامی و یگان‌های ویژه پلیس در اختیار افراد مرتبط با اسرائیل قرار داده و تصاویر ماهواره‌ای و تصاویر پس از حملات اسرائیل را در جریان جنگ ۱۲روزه اسرائیل و ایران منتشر کرده» است.

این در حالی است که امیرحسین موسوی، حدود شش ماه قبل از آغاز جنگ بازداشت شده بود و آن‌زمان در زندان به سر می‌برد.

رضا شفاخواه، وکیل آقای موسوی، در ایکس نوشت که «پخش این اعترافات در شرایطی که متهم هنوز در جلسه دادگاه شرکت نکرده و موعد رسیدگی پرونده نرسیده، نقض فاحش حقوق او است» و تاکید کرد این اقدام با هدف «تاثیر بر ذهن قاضی و انحراف دادگاه» منتشر شده است.

امیرحسین موسوی: تحت شکنجه وادار به اعتراف شدم

یک روز پس از پخش گزارش صداوسیما، امیرحسین موسوی در نامه‌ای از زندان اوین به اتهامات مطرح‌شده واکنش نشان داد و همه آنها را رد و گفت که «تحت شکنجه وادار به اعتراف شده» است.

او گفت در تمام مدت بازداشت قصد نداشته درباره پرونده‌اش صحبت کند و می‌خواسته تا زمان برگزاری دادگاه سکوت کند، اما به‌دلیل آنچه در گزارش تلویزیونی مطرح شده، تصمیم گرفته از خود دفاع کند.

آقای موسوی در این نامه گفت پس از تحمل ۱۴۸ روز سلول انفرادی، ضرب‌وشتم در ابتدای بازداشت و فشارهای روانی ناشی از بلاتکلیفی، با تهدید به بازداشت مجدد همسرش وادار به انجام مصاحبه شده است.

او در این نامه نوشت که «تقریبا تمام جملاتی که در آن مصاحبه گفته، تحت القای بازجو بوده و بخش‌هایی از سخنانش نیز پیش از پخش به‌صورت گسترده تقطیع و تحریف» شده است.

یکی از مهم‌ترین مواردی که امیرحسین موسوی در نامه‌اش مطرح کرد، زمان بازداشتش شش ماه قبل از جنگ بود. او مدعی شد که گزارش تلویزیونی به‌گونه‌ای تدوین شده که این تصور ایجاد شود که او در جریان جنگ ۱۲ روزه اطلاعاتی درباره اهداف مورد حمله در اختیار اسرائیل قرار داده است.

مادر امیرحسین موسوی، در گفت‌وگو با امتداد نهادهای امنیتی را به شکنجه فرزندش متهم کرد: «دو بار هنگام بازجویی امیرحسین، شبنم (همسرش) را پشت در اتاق بازجویی آورده بودند. او گریه و زاری و التماس می‌کرده که امیرحسین! هر کاری که می‌گویند، انجام بده تا ما را آزاد کنند. مدام پسرم را تهدید می‌کردند. شش ماه می‌گفتند اگر همکاری نکنی، پرونده‌ات را می‌دهیم دست قاضی صلواتی تا به تو حکم اعدام بدهد. اگر هم او حکم اعدام ندهد، تو را به بند شرارتی‌ها می‌فرستیم تا آنجا دخلت را بیاورند.»

به گفته ثریا طالبی، بازجوها به امیرحسین گفته بودند: «چیزی را که ما می‌خواهیم بگو تا همسرت را آزاد کنیم. پسرم می‌گفت همسرم مریض است و نمی‌تواند در فضای بسته بماند، اما آنها می‌گفتند پس زودتر همکاری کن.»

به گفته مادر این زندانی سیاسی، بازجویان پس از شش ماه انفرادی و شکنجه، با این وعده که فیلم اعترافات تلویزیونی برای آرشیو است، امیرحسین موسوی را وادار کردند جلوی دوربین بنشیند و خواسته آنها را تکرار کند.

به گفته خانم طالبی فیلم اعترافات تلویزیونی اردیبهشت ماه ۱۴۰۴ گرفته شده، «اما طوری تقطیع شده» انگار در جریان جنگ ۱۲روزه اتفاق افتاده است.

مادر امیرحسین موسوی می‌گوید آنها هم از برنامه ۲۰:۳۰ و هم از گزارشگر آن شکایت کردند، اما تاکنون به شکایت آنها رسیدگی نشده است.

قوه قضائیه ایران و صداوسیما به نامه امیرحسین موسوی از زندان و مصاحبه مادرش در گفت‌وگو با امتداد، پاسخ نداده‌اند.

سازمان ملل متحد و نهادهای حقوق بشری، از جمله عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر، سال‌هاست حکومت ایران را به شکنجه بازداشت‌شدگان برای گرفتن اعتراف و پخش اعترافات اجباری از صداوسیما متهم می‌کنند.

در برخی پرونده‌ها، بازداشت‌شدگان پس از آزادی شرح داده‌اند که چگونه زیر شکنجه وادار به اعتراف شدند. در یکی از معروف‌ترین نمونه‌ها، یکی از متهمان پرونده ترور دانشمندان هسته‌ای ایران گفت که مأموران وزارت اطلاعات او را شکنجه کردند تا به دست داشتن در این ترورها اعتراف کند. بعدها یکی از نمایندگان مجلس به نقل از وزیر وقت اطلاعات خبر داد که این وزارتخانه پس از احراز بی‌گناهی بازداشت‌شدگان به آن‌ها خسارت پرداخت کرده است.

روند قضایی و ۹ عنوان اتهامی

امیرحسین موسوی در نامه‌ای که از زندان نوشت، ادعاهای گزارش صداوسیما درباره گروه موسوم به «صد محله» را هم رد کرد.

به گفته او، این گروه در سال ۱۴۰۱ و هم‌زمان با اعتراضات زن، زندگی، آزادی وجود نداشته است و فعالیت این گروه از فروردین ۱۴۰۲ با انتشار محتوای انتقادی آغاز شده و در مهر همان سال، یعنی بیش از یک سال پیش از بازداشت او، پایان یافته است.

او در نتیجه‌گیری خود گفت این گروه نمی‌توانسته در سازمان‌دهی اعتراضات سال ۱۴۰۱ نقش داشته باشد. او درباره ارتباط ادعایی خود با افرادی که در گزارش صداوسیما از آنها نام برده شده بود، گفت: «آنها را کاربران عادی شبکه اجتماعی ایکس می‌دانسته» است. آقای موسوی تاکید کرد: «هیچ اطلاعات محرمانه‌ای در اختیار این افراد قرار نداده و پس از آنکه یکی از آن‌ها از واژه موساد استفاده کرده، ارتباط خود را قطع کرده» است.

او همچنین درباره تصاویر ماهواره‌ای و تصاویر تأسیسات نظامی گفت که تصاویر منتشرشده را از مطالب عمومی در شبکه‌های اجتماعی برداشته و بازنشر کرده است و به اطلاعات طبقه‌بندی‌شده یا تصاویر محرمانه دسترسی نداشته است.

موسوی در پایان نامه خود تأکید کرد که هیچ همکاری اطلاعاتی با نهادهای خارجی نداشته است.

پرونده امیرحسین موسوی پس از صدور کیفرخواست در شهریورماه ۱۴۰۴، به شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست ابوالقاسم صلواتی ارجاع داده شد.

بر اساس گزارش هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، آقای موسوی در جریان رسیدگی قضایی با ۹ عنوان اتهامی روبه‌رو بوده است، از جمله «تشکیل گروه یا دسته با هدف اقدام علیه امنیت داخلی کشور، فعالیت تبلیغی علیه نظام، اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم علیه امنیت داخلی، ارتباط غیراتفاقی با افراد وابسته به اسرائیل، همکاری و تبادل اطلاعات با افراد وابسته به اسرائیل، تأمین مالی تروریسم، نشر اکاذیب، فعالیت تبلیغی به نفع اسرائیل و توهین به مقدسات اسلامی.»

تاکنون سه جلسه دادگاه برای امیرحسین موسوی برگزار شده است، اما جزئیات زیادی درباره آنها وجود ندارد.

بعد از اعلام صدور حکم اعدام برای امیرحسین موسوی توسط وکیلش، هرانا گزارش داد همان روز حکم در زندان اوین به او ابلاغ شده است.

او علاوه بر حکم اعدام، بابت اتهام «توهین به مقدسات» به پنج سال زندان هم محکوم شده است.

ثریا طالبی، مادر امیرحسین موسوی، در گفت‌وگویی که با امتداد انجام داده، گفت آنها قصد دارند در مهلت قانونی ۲۰ روزه به حکم اعدام صادر شده، اعتراض کنند.

به گفته خانم طالبی در سه جلسه دادگاهی که تاکنون برگزار شده است، فرصت کافی برای دفاع به امیرحسین موسوی داده نشد و جلسه سوم «کمتر از ۱۰ دقیقه طول کشیده» و پس از تغییر عنوان اتهامات به «محاربه» و «افساد فی‌الارض»، قاضی تنها پنج روز به امیرحسین موسوی فرصت داده تا دفاعیه کتبی خود را ارائه کند.